Begrippenlijst

Adaptieve maatregelen	Ontwerp‑ en uitvoeringsmaatregelen die inspelen op veranderende omstandigheden zoals klimaatverandering, wateroverlast of hittestress.
AERIUS-berekening	Een rekeninstrument waarmee de stikstofdepositie van projecten en plannen op Natura 2000‑gebieden wordt berekend. Deze berekeningen zijn vereist voor vergunningverlening binnen de geldende regelgeving.
Assetmanagement	Het beheren, onderhouden en optimaliseren van fysieke assets zoals infrastructuur, gebouwen en installaties gedurende hun levenscyclus.
Bijna EnergieNeutraal Gebouw (BENG)‑normering	Normering die eisen stelt aan de energieprestatie van gebouwen, uitgedrukt in drie indicatoren: energiebehoefte, primair energiegebruik en aandeel hernieuwbare energie.
Biobased materialen	Materialen die geheel of gedeeltelijk bestaan uit hernieuwbare biologische grondstoffen, zoals hout, hennep of tarwestro.
Biodiversiteit	De verscheidenheid aan planten, dieren en ecosystemen, en de samenhang daartussen, in een bepaald gebied.
Biodiversiteitsmaatregelen	Maatregelen die gericht zijn op het behouden, versterken of herstellen van natuur en soortenrijkdom in en rond projecten.
Biomimicry	Ontwerpbenadering waarbij oplossingen worden geïnspireerd op principes en processen uit de natuur, met als doel efficiëntere en duurzamere ontwerpen te realiseren.
Broeikasgassen	Gassen die bijdragen aan het broeikaseffect, zoals koolstofdioxide, methaan en lachgas.
Circulaire economie	Economisch model waarin grondstoffen en materialen zo lang mogelijk worden hergebruikt en afval wordt geminimaliseerd.
CO₂e‑credits	Verhandelbare eenheden die overeenkomen met de reductie of verwijdering van één ton CO₂‑equivalent, waarmee (rest)emissies gedeeltelijk kunnen worden gecompenseerd.
CO₂e‑emissies	De uitstoot van koolstofdioxide en andere broeikasgassen, uitgedrukt in CO₂‑equivalenten over een bepaalde periode.
CO₂‑reductie	Het verminderen van de uitstoot van koolstofdioxide en andere broeikasgassen.
CSRD	Corporate Sustainability Reporting Directive. Europese richtlijn die bedrijven verplicht om te rapporteren over hun impact op milieu, maatschappij en governance.
De Natuurladder	Door Heijmans mede ontwikkelde methodiek die richting geeft aan het versterken van biodiversiteit en klimaatadaptatie binnen infrastructurele projecten.
Downstream	Het deel van de waardeketen dat betrekking heeft op activiteiten en effecten ná de eigen operatie, zoals gebruik, onderhoud en einde levensduur van opgeleverde projecten.
Dubbele materialiteitsanalyse	Analyse waarmee wordt bepaald welke duurzaamheidsonderwerpen materieel zijn op basis van impact op mens en milieu én financiële impact op de onderneming.
Duurzaamheidsverslag	Onderdeel van het bestuursverslag waarin wordt gerapporteerd over duurzaamheid, conform CSRD en ESRS.
Ecosysteemdiensten	De voordelen die mensen ontlenen aan ecosystemen, zoals waterberging, verkoeling, bestuiving, voedselproductie en biodiversiteit
Eigen operatie	Het geheel van intern uitgevoerde activiteiten binnen de waardeketen waar de organisatie directe controle, verantwoordelijkheid en regie over heeft.
Energieneutraal	Situatie waarin een gebouw of project over een jaar gemeten evenveel energie opwekt als verbruikt.
Energietransitie	De overgang van fossiele energiebronnen naar duurzame, hernieuwbare energiebronnen.
Emissieloos werken	Uitvoeren van werkzaamheden zonder directe uitstoot van broeikasgassen, bijvoorbeeld door inzet van elektrisch materieel.
ESG	Environmental, Social & Governance. Factoren op het gebied van milieu, maatschappij en bestuur die worden meegewogen bij beleid, besluitvorming en verslaglegging.
ESRS	De verplichte Europese duurzaamheidsrapportagestandaarden die bedrijven onder de CSRD moeten volgen om gestructureerd, volledig en vergelijkbaar te rapporteren over hun ESG‑impact, risico’s en kansen.
Financiële materialiteit	Geeft aan in hoeverre risico’s en kansen op het gebied van duurzaamheid een materieel financieel effect kunnen hebben op Heijmans.
Gebiedsontwikkeling	Integrale ontwikkeling van een gebied waarin wonen, werken, infrastructuur, natuur en voorzieningen samen worden vormgegeven.
Geïntegreerde verslaglegging	Verslaglegging waarin financiële en niet‑financiële informatie samenhangend wordt gepresenteerd.
Greenhouse Gas Protocol	Internationaal protocol dat richtlijnen biedt voor het berekenen en rapporteren van broeikasgasemissies.
Impact materialiteit	Het positieve of negatieve effect van activiteiten van Heijmans op mens, milieu en maatschappij.
Interventies	Een doelgerichte ingreep (aanpassing, toevoeging of reorganisatie) in de fysieke en/of sociale omgeving, gericht op het structureel bevorderen van het lichamelijk, mentaal en sociaal welbevinden van bewoners en gebruikers.
Klimaatadaptatie	Het aanpassen van gebouwen en infrastructuur aan de gevolgen van klimaatverandering, zoals hitte, wateroverlast en droogte.
Klimaatmitigatie	Het beperken van klimaatverandering door het reduceren van broeikasgasemissies.
Langetermijnwaardecreatie	Het creëren van duurzame waarde voor stakeholders op economisch, sociaal en ecologisch vlak.
LEAP-benadering	Methodiek voor biodiversiteitsanalyse bestaande uit vier stappen: Locate, Evaluate, Assess en Prepare.
Materieel onderwerp	Onderwerp dat op basis van de materialiteitsanalyse als relevant en significant is aangemerkt voor verslaglegging.
Natuurinclusief bouwen	Aanpak waarbij bouwprojecten worden gecombineerd met het versterken en integreren van natuur, passend bij de kenmerken van het gebied.
Nature based-solutions	Oplossingen die gebruikmaken van natuurlijke processen om maatschappelijke opgaven aan te pakken, zoals waterberging of klimaatadaptatie.
Net zero	Situatie waarin de netto uitstoot van broeikasgassen over de gehele waardeketen nul is.
Netcongestie	Tekort aan capaciteit op het elektriciteitsnet waardoor nieuwe aansluitingen of uitbreiding wordt beperkt.
Niet‑financiële KPI’s	Prestatie‑indicatoren die betrekking hebben op duurzaamheid, welzijn, veiligheid en governance.
Nieuwkomers	Bij Heijmans de term voor mensen met een erkende vluchtelingenstatus, waaronder statushouders en nareizigers.
NL Greenlabel	Onafhankelijk certificeringssysteem dat de duurzaamheid van producten, projecten en gebieden beoordeelt op onder andere ecologie, biodiversiteit en circulariteit.
Omgevingsmanagement	Het actief betrekken en informeren van belanghebbenden en omgeving bij projecten om hinder te beperken en draagvlak te vergroten.
SBTi	Sustainable Development Goals: zeventien door de Verenigde Naties vastgestelde doelen voor duurzame ontwikkeling richting 2030.
Scope 1‑emissies	Directe broeikasgasemissies uit eigen activiteiten, zoals brandstofgebruik van voertuigen en materieel.
Scope 2‑emissies	Indirecte emissies door het verbruik van ingekochte elektriciteit, warmte of koeling.
Scope 3‑emissies	Overige indirecte emissies in de waardeketen, zowel upstream als downstream.
SDG's	Sustainable Development Goals: zeventien door de Verenigde Naties vastgestelde doelen voor duurzame ontwikkeling richting 2030.
Stakeholders	Partijen die invloed hebben op of worden beïnvloed door de activiteiten van Heijmans, zoals medewerkers, klanten en omwonenden.
Strategische pijlers	De vijf pijlers Welzijn, Duurzaamheid, Verbinding, Maakbaarheid en Team die richting geven aan de strategie ‘Samen naar 2030’.
Tier 1	Directe leveranciers of partners die rechtstreeks producten of diensten aan ons leveren. Zij hebben een directe contractuele relatie met onze organisatie.
Tier 2	Leveranciers of partners die producten of diensten leveren aan onze Tier 1-partners. Zij bevinden zich één stap verder in de keten en hebben geen directe relatie met ons bedrijf.
Tier 3	Leveranciers of partners die producten of grondstoffen leveren aan Tier 2-partners. Dit zijn partijen die zich nog dieper in de keten bevinden en indirect bijdragen aan onze producten of diensten.
Upstream	Het deel van de waardeketen dat betrekking heeft op activiteiten en partijen vóór de eigen operatie, zoals grondstofwinning en toeleveranciers.
Waardeketen	Het geheel van activiteiten van grondstofwinning tot gebruik en einde levensduur van producten en projecten.
Waardecreatiemodel	Model dat inzicht geeft in hoe Heijmans waarde creëert op korte, middellange en lange termijn.
Welzijn	De mate waarin de leefomgeving bijdraagt aan fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van gebruikers.
Zorgplicht (due diligence)	Het proces waarbij risico’s en impacts op mens en milieu worden geïdentificeerd, voorkomen en gemitigeerd.