Gezond groeien maar niet ten koste van onze mensen
Er is meer werk in de bouw dan we aankunnen. Er is vertrouwen in de sector en als makers van de gezonde leefomgeving kunnen we een waardevolle bijdrage leveren aan een beter Nederland. Als bedrijf willen we natuurlijk groeien, maar wel op een manier die verantwoord is. Zeker in de infrastructuur is dat soms uitdagend. Tijdens lopende projecten verandert de scope regelmatig, terwijl de oorspronkelijke deadlines overeind blijven. Zeker bij vervangings- en renovatieprojecten worden we vaak geconfronteerd met onvoorziene omstandigheden. Dat creëert druk: hoe houd je teams overeind als het werk toeneemt maar de tijd niet? En hoeveel buffer plan je in voor vervangingen en renovaties, terwijl je weet dat er nog meer opdrachtgevers staan te wachten?
Zeker in de infrastructuur is dat soms uitdagend. Tijdens lopende projecten verandert de scope regelmatig, terwijl de oorspronkelijke deadlines overeind blijven. Zeker bij vervangings- en renovatieprojecten worden we veelal geconfronteerd met onvoorziene omstandigheden. Dat creëert druk: hoe houd je teams overeind als het werk toeneemt maar de tijd niet? En hoeveel buffer plan je in voor vervangingen en renovaties, terwijl je weet dat er nog meer opdrachtgevers staan te wachten?
We willen groeien, maar op een manier die gezond en duurzaam is. Dat betekent: met oog voor onze mensen, voor de kwaliteit van ons werk, en voor de leefomgeving die we samen maken. Als antwoord hierop investeren we volop in 'slimmer werken' en innovatie.
Grootschalig bouwen en versnellen in duurzaamheid wringt
Heijmans wil vooroplopen in de verduurzaming van de bouw, met investeringen in emissieloos materieel, biobased oplossingen en circulaire materialen.
De bouwsector staat voor de uitdaging om snelheid en betaalbaarheid te combineren met verduurzaming. Duurzame alternatieven zijn nog niet altijd in voldoende mate beschikbaar of kostenefficiënt, terwijl opdrachtgevers wel snelheid en betaalbaarheid vragen. Daardoor blijft de vraag naar materialen zoals beton voorlopig een grote rol spelen. Ondanks dat is beton nog steeds één van de grootste bronnen van CO₂e-uitstoot. Zo botst de noodzaak om snel te bouwen met de klimaatopgave en met de beperkte beschikbaarheid van haalbare, betaalbare duurzame materialen.
De ambitie om duurzaam en grootschalig te bouwen wringt dus. Hoe vinden we de balans tussen snelheid, betaalbaarheid en CO₂e-reductie? En hoe creëren we een gelijk en consistent speelveld waarin overheid, opdrachtgevers en ketenpartners dezelfde richting op bewegen, zodat investeringen in duurzaamheid kunnen renderen en de sector gezamenlijk kan versnellen? De overheid kan hierin een cruciale rol spelen, door duidelijke kaders te stellen te stellen en bij tenders zelf duurzaam in te kopen.
Bouwen in een land dat kampt met zowel te veel als te weinig water
We staan in Nederland voor een urgente uitdaging, want hoe zorgen we ervoor dat ons land bestand is tegen te veel water en genoeg heeft in droge tijden? Periodes van hevige neerslag en langdurige droogte wisselen elkaar af. Dat raakt onze leefomgeving. En dat maakt dat het thema water voor Heijmans belangrijk is in al zijn projecten en ontwikkelingen.
Tegelijkertijd willen we het woningtekort oplossen door zo veel mogelijk te bouwen. Dat vraagt om keuzes die zowel de beschikbaarheid als de kwaliteit van water borgen. Als makers van de gezonde leefomgeving zoeken we daarom actief naar oplossingen die bijdragen aan voldoende, veilig en schoon water – en werken we hierin nauw samen met onze partners.
Bij gebiedsontwikkelingen wordt die afweging steeds complexer. Niet elke locatie is even geschikt voor ontwikkeling: sommige gebieden zijn laaggelegen en gevoelig voor wateroverlast, andere gebieden liggen hoog en zijn gevoelig voor droogte. Ook zijn er gebieden die juist kansen kennen voor waterrobuuste ontwikkeling. De centrale vraag is daarom niet of we wel of niet in bepaalde gebieden moeten bouwen, maar hoe we bij iedere locatie zorgvuldig afwegen wat verstandig en verantwoord is – zowel voor het oplossen van het woningtekort als voor een toekomstbestendige leefomgeving. De keuzes die we vandaag maken en hoe we dilemma’s met elkaar verenigen om tot integrale oplossingen te komen, bepalen hoe Nederland er in de toekomst uitziet.
Generatieve AI: verkennen of versnellen?
Generatieve AI biedt Heijmans grote kansen om slimmer, sneller en beter te werken. Het vergroot de productiviteit, verbetert de kwaliteit van analyses en ondersteunt medewerkers in hun dagelijkse werk - van schrijven en visualiseren tot automatiseren en programmeren. Steeds meer medewerkers omarmen deze mogelijkheden. Daarom investeren we als organisatie gericht in de begeleiding, zodat iedereen AI veilig en verantwoord kan toepassen.
Tegelijkertijd kent de adoptie van generatieve AI ook een keerzijde. Niet voor iedereen is het even vanzelfsprekend om nieuwe tools te omarmen. Daarnaast kan AI schuren met de menselijke kant van ons werk: sommige collega’s ervaren het als onethisch, afstandelijk of minder betekenisvol. De technologie brengt bovendien nieuwe verantwoordelijkheden en risico’s met zich mee, bijvoorbeeld rondom dataveiligheid, privacy, ethiek en de impact op werk en vakmanschap. Bovendien gaan de ontwikkelingen razendsnel, wat vraagt om zorgvuldig handelen en continue aandacht.
De inhoudelijke afweging is: stappen we direct in op het hoge tempo van AI-innovatie, of bepalen we eerst kaders en analyseren we de risico’s grondiger? We weten namelijk niet hoe veilig AI op de lange termijn is, wat er met onze data gebeurt en hoe het op termijn onze zingeving en werkplezier gaat beïnvloeden. Het gebruik van AI kost daarnaast veel energie. Dat roept de vraag op hoe deze factoren zich verhouden tot onze rol als bouwer van de gezonde leefomgeving en het ontwikkelen van duurzame innovaties.
Het is aan ons om de voordelen van AI op verstandige wijze te benutten, de kansen van slimmer en sneller werken te omarmen en tegelijkertijd risico’s blijvend te analyseren, zonder de menselijke maat, ethiek en duurzaamheid uit het oog te verliezen.
Veilig werken vraagt moed om in te grijpen
We werken veilig of we werken niet. Veilig en gezond werken gaat bij Heijmans altijd voor tijd en geld. Toch blijkt dat in de dagelijkse praktijk niet altijd eenvoudig. Medewerkers kunnen in een lastig spanningsveld terechtkomen: ze zien een onveilige situatie, maar voelen tegelijkertijd druk om door te gaan. Uit betrokkenheid bij het team, omdat ze gemaakte klantafspraken willen nakomen of uit angst dat stilleggen vertraging of kosten veroorzaakt.
Hoe weeg je voortgang en klantbelang af tegen veiligheid, terwijl je weet dat veiligheid altijd voorop moet staan? Veiligheid gaat verder dan regels of procedures. Het vraagt om een cultuur waarin iedereen zich gesteund voelt om te zeggen: “Stop, dit is niet veilig.” Waarin het vanzelfsprekend is om elkaar aan te spreken, zonder dat iemand zich bezwaard voelt. En dat vraagt moed.
Veiligheid vraagt om consequent gedrag en goed leiderschap. We communiceren veel en goed over veiligheid, maar we moeten daarbij ook alles naleven. Daarom is actieve sturing op veiligheid nodig, met leiders die altijd het goede voorbeeld geven, niet wegkijken en consequent controleren en aanspreken op het 100% naleven van de veiligheidsinstructies. Gedegen en frequent projectoverleg draagt hieraan bij: verwachtingen benoemen, risico’s bespreekbaar maken en elkaar meenemen in de uitdagingen die er liggen.
We kunnen dit niet alleen. Als koploper in veiligheid wil Heijmans met de complete sector toewerken naar een andere mindset. Partners en onderaannemers dienen dezelfde veiligheidsnormen te omarmen en moeten de ruimte voelen om het werk te stoppen als dat nodig is. Pas dan kunnen we samen structureel veiliger werken.
