De activiteiten van Heijmans hebben voor de korte en lange termijn een impact op onze leefomgeving. Vanuit dat besef werken we gericht aan het vergroten van onze positieve bijdrage en aan het beperken en verminderen van nadelige effecten. We zetten duurzame oplossingen en werkmethoden in en dragen zo actief bij aan een beter klimaat, meer biodiversiteit en een goede waterbalans. In nauwe samenwerking met alle schakels in de keten bewegen we ons stap voor stap richting circulair werken. We zijn ervan overtuigd dat dit mede zorgt voor een duurzame en leefbare toekomst.
Klimaat
De effecten van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder en voelbaarder. Het is van groot belang dat we klimaatneutraal worden en concrete stappen zetten in die richting. Dat is geen eenvoudige opgave, maar wel noodzakelijk. Daarom leggen we met onze klimaatdoelstellingen bewust de lat hoog. Heijmans heeft een duidelijke koers: net zero in 2040.
Richting 2030:
-
We willen onze directe emissies (scope 1 en 2) in 2030 met 100% reduceren ten opzichte van 2019, ons basisjaar. Dat betekent dat we onze directe emissies terugbrengen naar nul. We verminderen deze emissies met duurzame maatregelen voor ons wagenpark, materieel, kantoren en bouwplaatsen.
-
Ons doel is om de absolute scope 3-emissies in 2030 met minimaal 50% te reduceren ten opzichte van 2019. Hiervoor zetten we een breed pakket aan maatregelen en initiatieven in, gericht op alle onderdelen van deze ketenemissies. De focus ligt op twee hoofdonderwerpen: duurzaam materiaalgebruik (upstream) en energieneutrale bouwwerken (downstream).
Naar net zero in 2040:
-
In 2040 wil Heijmans volledig klimaatneutraal bouwen en werken. Daarmee bereiken we net zero broeikasgasemissies over onze hele waardeketen.
Heijmans rapporteert uitgebreider over de klimaatdoelstellingen en de voortgang daarvan in het hoofdstuk Klimaat binnen het Duurzaamheidsverslag.
Duurzaam materiaalgebruik
Heijmans streeft ernaar om grondstoffen en materialen zo efficiënt mogelijk in te zetten en waar mogelijk te hergebruiken. Dat vraagt om een nauwe samenwerking met leveranciers en andere partners in de keten. Alleen samen zijn we in staat om onze klimaatdoelstellingen voor scope 3 te realiseren.
De tekentafel vormt daarbij het startpunt. In het ontwerpstadium identificeren we welke materialen de grootste milieubelasting opleveren. Eerst optimaliseren we het materiaalgebruik; hoe minder, hoe beter. Vervolgens kiezen we voor alternatieven met een lagere impact, zoals houttoepassingen of andere biobased materialen. Voor materialen met relatief hoge broeikasgasemissies, zoals beton, asfalt en staal, ontwikkelen we in en samen met de keten specifieke oplossingen om deze te reduceren. Ook verlengen we de levensduur van bestaande constructies door gericht beheer en onderhoud, om zo waarde en materiaalpotentieel te behouden.
Betonketen
Beton is door het gebruik van cement een van de meest gebruikte en CO₂e-intensieve materialen binnen de bouwsector. De verduurzaming van beton vraagt om samenwerking in de hele keten: van opdrachtgever tot leverancier. Heijmans is actief deelnemer aan het nationale Betonakkoord, een samenwerkingsverband tussen opdrachtgevers, bouwbedrijven, producenten en kennisinstellingen om de opgave van het grondstoffenakkoord voor beton te concretiseren. Binnen dit programma werken we aan innovaties en afspraken die bijdragen aan de reductie van broeikasgasemissies in de betonketen.
In juni 2025 kwamen bij Heijmans in Rosmalen ruim 75 vertegenwoordigers van prefabbetonleveranciers bijeen. Aanleiding was de gezamenlijke behoefte van vier grote bouwondernemingen aan duurzamer prefab beton, om te voldoen aan de nieuwe, strengere CO₂e-plafondwaarden die in samenwerking met opdrachtgevers zijn vastgesteld. In het Betonakkoord zijn daarnaast streefwaarden opgenomen: ambitieuze richtlijnen die richting geven aan de verdere verduurzaming van (prefab) beton, waar we met marktpartijen gezamenlijk naartoe willen bewegen. Daarom presenteerden diverse innovatieve bedrijven hun oplossingen om de CO₂e-uitstoot van prefab beton verder te verminderen. Dit initiatief benadrukt dat een gezamenlijke ketenaanpak essentieel is om de transitie naar duurzamer prefab beton te versnellen.
Asfalt
Een andere belangrijke stap in de reductie van onze scope 3-emissies is de aanleg van een nieuwe asfaltcentrale. De Asfalt Centrale Lage Weide (ACLW) is een initiatief van AsfaltNu. Heijmans participeert voor 50% als aandeelhouder in AsfaltNu. De bouw is gestart in 2025 en naar verwachting is ACLW in de loop van 2026 volledig operationeel. Innovatieve technieken zorgen ervoor dat de productie emissiearm en geurvrij zal zijn. Daarnaast maakt de centrale het technisch mogelijk om asfalt te produceren dat volledig circulair is, afhankelijk van projectspecifieke klantwensen. ACLW zal oud asfalt recyclen en opnieuw toepassen. De centrale zal in staat zijn om asfalt te produceren bij een sterk verlaagde temperatuur. Hierdoor wordt naar verwachting een CO₂e-reductie van ruim 50% gerealiseerd ten opzichte van de huidige standaard.
Circulaire toepassingen
In 2025 voerden we een impactanalyse uit op onze vier grootste materiaalstromen, asfalt, beton, staal en hout, om de circulariteit beter in kaart te brengen. Circulariteit levert een directe bijdrage aan de reductie van CO₂e-uitstoot. In het verlengde hiervan hebben we in 2025 verdere stappen gezet in het circulair besparen van met name beton en staal, door innovatieve oplossingen in de praktijk toe te passen. Zo zijn we in de bouwcombinatie Physics gestart met de bouw van het gelijknamige gebouw voor de faculteit Technische Natuurwetenschappen op Campus Zuid van de TU Delft. De bouwcombinatie realiseert hier een innovatief en energiezuinig onderzoeksgebouw. Physics wordt gebouwd met herwonnen beton, afkomstig uit het voormalige Logistiek en Milieu-gebouw dat eerder op dezelfde locatie stond. Deze zogeheten betonoogst bespaart grondstoffen, vermindert de CO₂e-uitstoot en verlengt de levensduur van materialen. 70% van het gebruikte beton bevat circulaire grondstoffen en daarmee geldt Physics momenteel als voorloper op het gebied van circulair bouwen in Nederland.
Een andere belangrijke stap is de start van de renovatie en verduurzaming van De Nieuwe Post in Arnhem. Meer dan de helft van de toegepaste materialen wordt hergebruikt of is biobased, waarvan een deel wordt geoogst uit het bestaande pand zelf. Ook wordt gebruik gemaakt van donormateriaal uit een ander project.
Een concreet voorbeeld van circulair werken is de pilot voor het hergebruik en traceren van materialen op Schiphol. Tussen oktober 2024 en maart 2025 hergebruikten we samen met onze partners meer dan 340 materialen die waren opgeslagen in de loods Freightway. Deze materialen werden via een digitaal platform van Excess Materials Exchange (EME) voorzien van een materialenpaspoort en QR-code met geolocatie, zodat ze eenvoudig konden worden getraceerd en opnieuw ingezet konden worden binnen de terminal.
Biobased materialen
Om verder te verduurzamen, zetten we in op het gebruik van biobased materialen, zoals het gebruik van hout en cellulose in de houtskeletbouwwoningen van het Horizon-concept. Ook heeft Heijmans de teelt van vezelhennep in 2025 verder uitgebreid van 6,5 hectare naar 23,5 hectare. Met het traject ‘van eigen land naar eigen pand’, in samenwerking met GreenInclusive, zijn we begonnen met het telen, verwerken en toepassen van hennepvezel als duurzaam alternatief voor traditionele isolatiematerialen. Dit materiaal biedt meerdere voordelen: het verlaagt de uitstoot van broeikasgassen bij de bouw, verbetert het binnenklimaat dankzij de vocht- en temperatuurregulerende eigenschappen, en vereist geen chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest voor de teelt. Heijmans gaat deze eindproducten gebruiken voor het isoleren van de woningen in het project Thedamaborg in Nietap (Drenthe). In Kalsdonk Roosendaal renoveert Heijmans samen met woningcorporatie Alwel 71 huurwoningen. De hellende daken zijn geïsoleerd met tarwestro: een 100% natuurlijk restproduct uit de landbouw. Dit natuurlijke materiaal verkleint de ecologische voetafdruk en woningen worden comfortabeler en energiezuiniger.
Energieneutrale gebouwen
Het realiseren van energieneutrale gebouwen vormt een belangrijk onderdeel van onze bijdrage aan de verduurzaming van de gebouwde omgeving. We richten ons op het minimaliseren van energiegebruik en het toepassen van hernieuwbare energie. Netcongestie is een steeds grotere uitdaging. Daarom ontwikkelen we slimme oplossingen, zoals batterijopslag en geïntegreerde energiesystemen.
In de woningbouw hanteert Heijmans voor alle grondgebonden woningen de bovenwettelijke norm dat BENG 2=0 moet worden gerealiseerd. Voor ons appartementenconcept hebben we de ambitie dit uiterlijk in 2030 te bereiken. BENG 2=0 wordt vanaf 2026 al de standaard voor alle appartementen onder de zes woonlagen die we in verkoop brengen.
We combineren hoogwaardige isolatie met de inzet van onder andere warmtepompen en zonnepanelen. Ook binnen utiliteitsbouw zetten we erop in om gebouwen gasloos en energieneutraal te maken. We kijken niet alleen naar energiesystemen en installaties, maar ook naar de isolerende schil, vorm en oriëntatie van de gebouwen.
Hoewel infraobjecten minder energie-intensief zijn dan woningbouw of utiliteitsbouw, besteden we ook daar uitgebreid aandacht aan het verminderen van het energieverbruik. Dit doen we onder meer door toepassing van energiezuinige verlichting en optimalisatie van tunneltechnische installaties.
Slim en duurzaam
Projectcase: Provinciehuis Overijssel
Samen met de Provincie Overijssel werkt Heijmans aan het verder verduurzamen van het provinciehuis in Zwolle. Vanuit de duurzame ambities van de opdrachtgever voeren we stap voor stap verbeteringen door. Het gebouw is sinds 2023 volledig gasloos dankzij bouwkundige aanpassingen en technische aanpassingen, zoals triple glas, zonnepanelen en twee hogetemperatuurwarmtepompen met een natuurlijk koudemiddel. In 2025 zijn de voorbereidingen getroffen om vanaf 2026 hemelwater op te vangen voor het doorspoelen van de toiletten, wat een aanzienlijke besparing op drinkwater realiseert. Tot slot wordt het pand voorzien van energiezuinige ledverlichting.
Met een slim gebouwbeheersysteem wordt het gebouw bovendien efficiënter beheerd. Ruim tweeduizend sensoren meten temperatuur, licht, luchtvochtigheid en bezettingsgraad. Zo kunnen per zone de verlichting en het binnenklimaat worden geregeld en worden storingen sneller opgespoord. Dat levert comfort op voor gebruikers en energiebesparing voor de provincie.
De verduurzaming van utiliteitsgebouwen is een enorme maatschappelijke opgave. De samenwerking met de Provincie Overijssel laat zien hoe gezamenlijke ambities leiden tot concrete resultaten. Wat we hier leren, kunnen we ook toepassen bij andere klanten en gebouwen.
Emissieloos transport en materieel
Voor onze activiteiten willen we onze emissies minimaliseren en onze ecologische voetafdruk verkleinen. Dat doen we onder andere met concrete maatregelen op het gebied van transport en materieel. Emissieloos werken is daarbij onmisbaar in onze route naar 2030: volledig CO₂e-neutraal voor onze eigen uitstoot (scope 1 en 2) en 50% reductie in de uitstoot van derden (scope 3).
Eind 2025 zijn bij Heijmans de laatste brandstofauto’s met geel kenteken uitgefaseerd (recente overnames niet meegenomen). Daarmee is een belangrijke stap gezet in de elektrificatie van het leasewagenpark. Alle duizenden leaseauto’s van Heijmans rijden nu elektrisch. De overstap is in zes jaar tijd gerealiseerd. Daarnaast is inmiddels 40% van de werkbussen van Heijmans elektrisch. In Nederland ligt dit aandeel op minder dan 5%.
Heijmans heeft de afgelopen jaren ook fors geïnvesteerd in emissieloos materieel, variërend van heistellingen tot asfaltsets. Hierdoor kunnen we bouwwerkzaamheden inmiddels volledig emissieloos uitvoeren. Het is wel van belang dat wij opdrachtgevers stimuleren om in de tenderfase het gebruik van emissieloos materieel consequent voor te schrijven en daarmee de CO₂e-uitstoot verder te reduceren. Een voorbeeld is TenneT, dat bij de vernieuwing en uitbreiding van het hoogspanningsstation Maasbracht het gebruik van emissieloos materieel als belangrijk criterium heeft opgenomen. We roepen opdrachtgevers nadrukkelijk op dit voorbeeld te volgen en emissieloos materieel structureel onderdeel te maken van hun uitvragen.
Om onze ambitie te versnellen, ontwikkelden we in 2025 samen met de firma Bredenoord het eerste mobiele laadplein voor elektrisch bouwmaterieel. Dit laadplein kan op uiteenlopende locaties worden ingezet en maakt het mogelijk om graafmachines, shovels en vrachtwagens efficiënt op te laden met groene stroom. De eerste ingebruikname vond plaats op Schiphol, waar het mobiele laadplein werd ingezet voor werkzaamheden aan de Buitenveldertbaan.
Hernieuwbare energie en brandstoffen
Heijmans vergroent zijn elektriciteit en gas via Garanties van Oorsprong en investeert in directe duurzame opwek, zoals zonnepanelen op kantoren en bouwplaatsen. Daarnaast onderzoeken we de inzet van waterstof. We maken gebruik van HVO-brandstof in plaats van diesel wanneer elektrificatie van zwaar materieel of transportvoertuigen niet mogelijk is. De volgende stap is om deze overstap ook samen bij onderaannemers te realiseren.
Klimaatexamen
In mei 2025 namen circa vijftig medewerkers van Heijmans deel aan het Klimaatexamen, een initiatief waarmee deelnemers hun kennis over klimaatverandering toetsen. Zij beantwoordden 28 inhoudelijke vragen over oorzaken, gevolgen en mogelijke oplossingen. De gemiddelde score bedroeg 7,5. Heijmans was het eerste bedrijf dat zich voor dit examen aanmeldde.
Om het bewustzijn over klimaatverandering verder te vergroten, organiseert Heijmans het Klimaatexamen in 2026 opnieuw voor medewerkers.
Groot onderhoud
Projectcase: Buitenveldertbaan (Schiphol)
In de zomer van 2025 voerde Heijmans, samen met Royal Schiphol Group en diverse ketenpartners, groot onderhoud uit aan de Buitenveldertbaan. In twintig weken tijd werden 3,5 kilometer asfalt vervangen, 1.800 armaturen toegepast voorzien van LED-verlichting, circa 400 kilometer kabels gelegd en 5 kilometer afwateringsgoten vernieuwd. Dit terwijl de omliggende taxibanen in gebruik bleven.
Door dit werk zo duurzaam mogelijk uit te voeren, realiseerden we een CO₂e-besparing van 6.580 ton. In totaal werd bijna 100.000 ton asfalt aangebracht. Van het tijdens de werkzaamheden vrijgekomen asfalt is 90% bestemd voor hergebruik in projecten op Schiphol. Ruim 60% van dit vrijgekomen asfalt is hergebruikt binnen het project Buitenveldertbaan. Ook materialen als beton voor de fundatie van de afwateringsgoten en de herstelde betonnen platen aan het uiteinde van de Buitenveldertbaan zijn circulair. Het project is bovendien grotendeels emissieloos uitgevoerd. Dankzij twee vaste laadpleinen en een mobiel laadplein kon elektrisch bouwmaterieel continu worden voorzien van groene stroom. Deze aanpak laat zien hoe Heijmans met duurzame technieken, een efficiënte werkwijze, circulaire materiaalstromen en emissievrije uitvoering concreet bijdraagt aan de CO₂e-reductie in de infrastructuur.
Water
Water is de basis van al het leven op aarde. Door klimaatverandering hebben we in toenemende mate te maken met zowel te veel als te weinig water. De extremen nemen toe. In Nederland kunnen en moeten we slimmer omgaan met hemel-, grond- en oppervlaktewater. Heijmans heeft invloed op het watersysteem via zijn activiteiten in de openbare ruimte en in de eigen kantoren en op bouwplaatsen. In al onze werkzaamheden raken we water. Tegelijkertijd beschikken we over de kennis en expertise om de kwaliteit en de kwantiteit van water te verbeteren.
Onze visie op water is opgebouwd rond vier thema’s: waterkwaliteit, waterbalans, watergebruik en waterveiligheid.
Waterkwaliteit
We willen de kwaliteit van ons water verbeteren en vervuiling voorkomen. In samenwerking met TAUW voerden we in 2025 een impact assessment uit in het kader van de Kaderrichtlijn Water (KRW). Daarmee brengen we in kaart welke effecten onze activiteiten hebben op de waterkwaliteit en welke maatregelen die kunnen verbeteren.
Daarnaast ontwikkelen we innovatieve oplossingen die we direct in de praktijk toepassen. Zo hebben we in het kanaal van Gent naar Terneuzen een ‘plastic soepvanger’ geplaatst om plastic uit het oppervlaktewater te verwijderen. En we hebben in 2025 een compacte, mobiele waterzuivering ontwikkeld om grond- en oppervlaktewater ter plekke te reinigen. De installatie kan snel worden ingezet op uiteenlopende projecten.
Waterbalans
Voor een gezonde waterbalans werken we vanuit het principe ‘water- en bodemsturend’. Dat betekent dat we in onze ontwerpen nadrukkelijk rekening houden met waterveiligheid, wateroverlast en bodemdaling. We passen instrumenten toe zoals de Ecologie-, Bodem- en Water-scan (EBW-scan) en de Duurzame Ontwerp Principes (DOP) om de juiste balans te vinden tussen ecologie, bodem en water.
De EBW-scan brengt de randvoorwaarden van het natuurlijke systeem in kaart. We analyseren kansen en risico’s en adviseren over concrete maatregelen. Deze worden vervolgens meegenomen in gesprekken met de opdrachtgever of dienen als input voor werkplanningen en ontwerpen. De EBW-scan helpt om droogte, wateroverlast en bodemdaling te voorkomen. Inmiddels is de scan toegepast in acht gebiedsontwikkelingen en vier infrastructurele projecten.
De in 2024 aangescherpte Duurzame Ontwerpprincipes (DOP) zijn in 2025 actief toegepast in onze ontwerpen. Voor water betekent dit dat we ontwerpen maken die waterrobuust zijn: met minimale verharding, een goed functionerend afwatersysteem en bij voorkeur oppervlakkige wateropvang zoals wadi’s. We rekenen met (grond)waterveilige hoogtes en sturen op het voorkomen van watervervuiling.
Dit sluit aan bij de bredere ambitie die Heijmans in 2025 heeft geformuleerd voor de waterbalans. We nemen gebiedsgerichte maatregelen tegen wateroverlast, droogte en waterstress in projecten waar sprake is van waterproblematiek. Hiermee willen we de waterbalans positief beïnvloeden. In 2026 stellen we voor een aantal projecten de waterbalans concreet vast en bepalen we welke aanvullende maatregelen nodig zijn.
Watergebruik
Vanzelfsprekend brengen we ook ons eigen watergebruik in kaart, met als doel onze ‘watervoetafdruk’ te verminderen. We maken een onderscheid tussen de volgende aandachtsgebieden: het drinkwatergebruik in onze eigen bedrijfsvoering, het drinkwatergebruik in gebouwen en het watergebruik bij de productie van grondstoffen.
Heijmans heeft zichzelf ten doel gesteld om in 2030 30% minder drinkwater te gebruiken in de eigen kantoor- en projectlocaties ten opzichte van 2019. We realiseren deze reductie door het beperken van watergebruik, het inzetten van duurzame waterbronnen, zoals regen- en oppervlaktewater en het efficiënt benutten van niet-hernieuwbare waterbronnen.
Om het gebruik van drinkwater te verminderen en beter om te gaan met piekbelasting bij hevige regen, zijn we in 2025 gestart met een pilot voor regenwateropslag in vijf nieuwbouwprojecten in Rotterdam, Leerdam, Nijkerk, Middelburg en Lemmer. De woningen worden uitgerust met een systeem dat regenwater opvangt en opslaat, zodat dit kan worden hergebruikt voor het doorspoelen van toiletten, het laten draaien van wasmachines en het besproeien van tuinen. In 2025 zijn in Drachten de eerste twee woningen opgeleverd met dit systeem. De projecten in Leerdam en Nijkerk zijn in verkoop en worden in 2026 gerealiseerd.
Met deze aanpak onderzoeken we hoe we in de gebouwde omgeving kunnen komen tot structurele drinkwaterbesparing. Op Eindhoven Airport heeft Heijmans, als onderdeel van de uitbreiding van de terminal, in 2025 een waterbuffer geplaatst die 320.000 liter regenwater opvangt. Dit water wordt hergebruikt voor onder meer de toiletspoeling, waardoor jaarlijks circa 1,5 miljoen liter drinkwater wordt bespaard en de piekbelasting op het riool wordt verminderd. In Rotterdam-Zuid is in het project Hart van Zuid een ondergrondse waterbuffer aangelegd. Het regenwater wordt opgevangen op het Zuidplein en het parkeerterrein van Ahoy, gezuiverd en opgeslagen in een ondergronds bassin, waarna jaarlijks circa 20 miljoen liter water kan worden benut voor onder meer toiletspoeling, schoonmaak, een waterplein en voor het verbeteren van de waterkwaliteit in het Zuiderpark. Ook in het provinciehuis in Zwolle wordt een waterbuffer geplaatst. Bij de reconstructie van knooppunt De Nieuwe Meer in Amsterdam besparen we wekelijks meer dan 120.000 liter drinkwater door in plaats van kraanwater, water uit de Schinkel te gebruiken voor de productie van grout en beton.
Bewustzijn
Om het bewustzijn rondom het gebruik van water en klimaatadaptatie te vergroten, hebben we in 2025 verschillende initiatieven ingezet. In de podcast Kan het samen? ging CEO Ton Hillen in gesprek met deltacommissaris Co Verdaas over hoe we Nederland weerbaar maken tegen extreme weersomstandigheden zodat we bestand zijn tegen te veel water, maar ook genoeg hebben op droge dagen. Daarnaast openden we tijdens de Nationale Klimaatweek in Almelo de WaterWeetjesWagen: Een mobiele wagen die jong en oud laat ervaren hoe kleine maatregelen, zoals het afkoppelen van de regenpijp, een groen dak of meer beplanting, helpen tegen wateroverlast, droogte en hittestress. Met deze activiteit brengen we kennis en handelingsperspectief over klimaatadaptatie letterlijk de wijk in.
Waterveiligheid
Voor Nederland, dat voor een groot deel onder de zeespiegel ligt, heeft klimaatverandering een extra betekenis. Door het stijgen van de zeespiegel en de waterstanden van rivieren, onder andere veroorzaakt door het smelten van sneeuw in de bergen van nabijgelegen landen en hevige regenval, komt het water zowel vanuit zee als vanuit landzijde. Hierdoor zijn we genoodzaakt om tijdig maatregelen te nemen ter voorkoming van overstromingen.
Heijmans werkt aan het versterken van het dijkenstelsel en we bouwen nieuwbouwwijken die bestand zijn tegen hoog water. We dragen zo actief bij aan het veilig houden en veiliger maken van ons watersysteem. Zo is in december 2025 de dijkversterking Gorinchem–Waardenburg hoogwaterveilig verklaard en nagenoeg afgerond. De dijkversterking Lauwersmeersdijk-Vierhuizergat bevindt zich in een vergevorderd stadium. In dit project is onder meer een getijdenduiker aangelegd, waarmee het getij in de Marnewaard achter de dijk gedeeltelijk kan worden teruggebracht. Daarnaast is in 2025 de realisatie van de Sterke Lekdijk gestart en is met de gunning van de dijkversterking Thorn–Wessem een nieuw project toegevoegd aan onze portefeuille.
Biodiversiteit
Biodiversiteit is een integraal onderdeel van onze duurzaamheidsstrategie. We erkennen dat een gezonde natuur en biodiversiteit een bestaansvoorwaarde vormen voor zowel onze organisatie als de samenleving. Biodiversiteit speelt, naast klimaat en water, een cruciale rol in het verbeteren van onze leefomgeving, zodat we deze beter achterlaten dan we hem hebben aangetroffen. Door de aard van onze activiteiten hebben we altijd een interactie met biodiversiteit. We hebben impact op biodiversiteit in onze werkzaamheden en waardeketen, en zijn tegelijkertijd afhankelijk van de ecosysteemdiensten die de natuur levert. Onze visie is daarom tweeledig. Enerzijds willen we ‘Biodiversiteit versterken’ door onze impact te verminderen en waar mogelijk natuurpositieve impact te realiseren. Anderzijds zetten we ‘Natuur als oplossing’ in door de ecosysteemdiensten die de natuur biedt verantwoord te gebruiken, te versterken waar mogelijk en actief toe te passen in de vraagstukken die we in ons werk tegenkomen.
Biodiversiteit versterken
We versterken biodiversiteit door gericht te sturen op ruimte voor de natuur, soortenrijkdom, omgevingscondities en natuur als grondstof. In onze projecten en werkzaamheden komen we in en rond de buitenruimte in aanraking met bestaande natuur of kunnen we extra ruimte voor natuur creëren. We dragen bij aan het beschermen en versterken van de natuur, bijvoorbeeld door bermen en faunapassages bij infrastructuurprojecten die zorgen voor verbinding tussen natuurgebieden. In woonomgevingen kunnen we de hoeveelheid bestrating beperken en met groene gevels en daken extra ruimte voor natuur creëren.
Het vergroten van de soortenrijkdom vraagt om variatie in beplanting en leefomgevingen. Met natuurinclusieve maatregelen, zoals het planten van inheemse flora, het plaatsen van insectenhotels en het ontwikkelen van natuurvriendelijke oevers en bloemrijke bermen, ontstaan verschillende biotopen. Zo verhogen we de diversiteit in een gebied en versterken we lokale ecosystemen. Een concreet voorbeeld is de aanleg van een nevengeul in de Maas bij Herwijnen, waar we dijkversterking combineren met versterking van de biodiversiteit.
Daarnaast kunnen we de biodiversiteit beschermen en versterken door het gebruik van schadelijke stoffen te verminderen, emissies zoals stikstof en CO₂ te reduceren en verspreiding van vervuiling, zoals microplastics, te voorkomen. Met slimme technieken en werkmethoden kunnen we bovendien bijdragen aan een gezonde bodem. Samen met partners, zoals Wageningen Universiteit, werken we in het onderzoeksproject UrbiSoil aan een bodemgezondheidsindex voor de stedelijke omgeving. Zo wordt fundamentele kennis toepasbaar in onze projecten.
Tot slot beperken we de impact van grondstofwinning door in te zetten op natuurinclusieve, regeneratieve en duurzame exploitatie van natuurlijke hulpbronnen. We gebruiken al jaren hernieuwbare grondstoffen, zoals hout en hennepvezel, en verminderen de inzet van primaire grondstoffen zoals grind en metaal. Ons commitment aan de Nationale Aanpak Biobased Bouwen (NABB) voor de GWW-sector versterkt deze koers.
Natuur als oplossing
Een sterke natuur geeft ons in de vorm van ecosysteemdiensten veel terug. Toepassing van het NL Gebiedslabel van NL Greenlabel in onze gebiedsontwikkelingen creëert extra ruimte voor natuur in de openbare ruimte. Deze versterkte natuur draagt direct bij aan een betere weerbaarheid tegen klimaatinvloeden en aan het fysieke en mentale welzijn van bewoners.
De natuur biedt bovendien talloze voorbeelden van efficiënte en duurzame oplossingen. Door natuurlijke principes te bestuderen en toe te passen, kunnen we onze activiteiten verder verduurzamen. De toepassing van zelfhelend beton bij de spoortunnel in Gilze-Rijen is hiervan een inspirerend voorbeeld. Een combinatie van bacteriesporen en voedingsstoffen vormt een ‘betongeneesmiddel’. De bacteriën worden actief zodra ze door scheuring in aanraking komen met vocht en zuurstof. Als gevolg daarvan worden de scheuren door de bacteriën gevuld met een dichtende kalksteenlaag. Door deze toevoeging wordt de benodigde hoeveelheid wapeningsstaal verminderd en neemt de levensduur van de constructie toe.
Onderdeel van onze werkprocessen
We werken aan methoden om natuurherstel en -versterking meetbaar te maken, om biodiversiteit structureel onderdeel te maken van onze werkprocessen. De Natuurladder, die Heijmans mede heeft ontwikkeld en is overgedragen aan Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel, is inmiddels breed beschikbaar binnen de bouwsector. Hiermee kunnen projectteams op gestandaardiseerde wijze bepalen hoe hun keuzes bijdragen aan biodiversiteit en natuurkwaliteit.
Om Heijmans' medewerkers te ondersteunen bij het versterken van biodiversiteit in projecten, heeft Heijmans een Biodiversiteitsmaatregelen App (new window) geïntroduceerd. Een praktische tool die per fase van een project laat zien welke maatregelen je kunt nemen om de biodiversiteit te versterken of de natuur als oplossing in te zetten. Dit varieert van eenvoudige ingegrepen op de bouwplaats, zoals het plaatsen van nestkasten, tot meer integrale oplossingen in het ontwerp, zoals het plaatsen van een groene gevel. De app wordt de komende jaren verder doorontwikkeld.
Biobuddy
Heijmans heeft de BioBuddy in ontwikkeling, een innovatieve meetbox die met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) de biodiversiteit in een gebied meet en analyseert. De BioBuddy verzamelt continu beeld- en geluidsmateriaal van flora en fauna, zoals insecten, vogels en zoogdieren, en stuurt deze data naar een centrale database voor verdere analyse.
De BioBuddy is in 2025 op verschillende projectlocaties ingezet om de biodiversiteit te monitoren en meetbaar te maken. Zo wordt het systeem gebruikt bij de groene transformatie van de Universiteit van Amsterdam op het Roeterseiland, waar de campus de komende jaren wordt ontwikkeld tot een toekomstbestendige, natuurinclusieve omgeving. Ook in De Kemmer in Oirschot wordt de BioBuddy toegepast om de aanwezigheid van insecten, vogels en kleine zoogdieren in kaart te brengen en veranderingen in biodiversiteit over langere tijd te volgen. Een onderdeel van de BioBuddy is de BirdBuddy, die gebruik maakt van akoestische monitoring om vogelgeluiden te herkennen en te analyseren. Door het aantal en de diversiteit van vogelsoorten in een gebied in kaart te brengen, kunnen we waardevolle inzichten verkrijgen over de biodiversiteit. Als onderdeel van de gebiedsontwikkeling is de BirdBuddy geïnstalleerd bij het Militair Museum in Soest.
Duurzame gebiedsontwikkeling
We streven ernaar dat alle gebiedsontwikkelingen waar Heijmans actief is in 2030 een NL Greenlabel Gebiedslabel behalen met score A. Daarmee leggen we de lat bewust hoog voor duurzame gebiedsontwikkeling. De in 2023 vernieuwde methodiek van NL Greenlabel beoordeelt projecten op thema’s zoals energie, biodiversiteit, mobiliteit en water uitgedrukt in een score van A (uitstekend) tot G (ondermaats). Verschillende projecten van Heijmans zijn inmiddels bekroond met een A- of B-score. Naast Leusden, Ermelo en Uden heeft in 2025 ook Hoogkamer Voorhout een definitief Gebiedslabel ontvangen met score B. Op dit moment is voor acht gebiedsontwikkelingen de ontwerpfase afgerond en voor tien gebiedsontwikkelingen de pre-screening voltooid. Voor infraprojecten werken we met de Natuurladder en streven we naar trede 5.
“In 2025 won Heijmans de CSRD-award voor het duurzaamheidsverslag 2024. Die erkenning voor transparantie en duurzaamheid is een mooie opsteker voor het hele team en bevestigt dat we op de goede weg zijn. Voldoen aan wetgeving zoals de CSRD is noodzakelijk, maar bij Heijmans voelt het niet als ‘moeten’. We zien het juist als een kans om onze maatschappelijke rol verder te versterken. We zijn oprecht gemotiveerd om het elke dag beter te doen, met oog voor de lange termijn, de menselijke maat en een gezondere leefomgeving.
Goede rapportage speelt daarin een belangrijke rol: het geeft inzicht, focus en richting. De CSRD heeft ons geholpen om doelen scherper te formuleren, de samenwerking tussen afdelingen te versterken en risico’s helderder in beeld te krijgen. We zijn er nog niet helemaal. Datakwaliteit en verdere integratie in onze processen blijven aandachtspunten. Juist daarom ben ik trots om bij Heijmans te werken: omdat duurzaamheid hier geen abstract begrip is, maar iets wat we samen steeds concreter en tastbaarder maken.”